เครือข่ายของพระราชา

หญ้าแฝก อุ้มน้ำโอบดิน ฉบับที่ 29 ตุลาคม - ธันวาคม 2560
เครือข่ายของพระราชา

ตลอด 70 ปีที่ทรงครองราชย์เป็นที่ประจักษ์โดยทั่วกันแล้วว่าพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงมีพระราชหฤทัยเต็มเปี่ยมไปด้วยความรักต่อประชาชน ทรงงานในทุกๆ ด้านเพื่อประโยชน์สุขของพสกนิกรไทยเป็นหลัก

ข้าพระพุทธเจ้าขอร่วมส่งเสด็จสู่สวรรคาลัย ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้

ตลอด 70 ปีที่ทรงครองราชย์เป็นที่ประจักษ์โดยทั่วกันแล้วว่าพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงมีพระราชหฤทัยเต็มเปี่ยมไปด้วยความรักต่อประชาชน ทรงงานในทุกๆ ด้านเพื่อประโยชน์สุขของพสกนิกรไทยเป็นหลัก และจากน้ำพระทัยที่ทรงห่วงใยต่อปัญหาทรัพยากรดินและน้ำซึ่งมีผลกระทบโดยตรงต่อการทำมาหากินและชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎร จึงได้พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับหญ้าแฝกเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2534 สรุปความได้ว่า ให้ศึกษา ทดลองปลูก เก็บรวบรวมผลการศึกษา และแจกจ่ายให้ประชาชนโดยเฉพาะเกษตรกรนำไปปลูก จากวันนั้นหญ้าแฝกได้หยั่งรากเล็กๆ ดั่งร่างแหไปทั่วผืนแผ่นดินไทย ทำหน้าที่ อุ้มน้ำ โอบดิน พลิกฟื้นและคืนความสมดุลให้กับทรัพยากรดินและน้ำ สร้างประโยชน์อเนกอนันต์แก่ราษฎร อีกทั้งยังช่วยป้องกันภัยพิบัติจากการพังทลายของหน้าดินและอุทกภัยในสภาพแวดล้อม

ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ทั้ง 4 หน่วยงานหลัก อันได้แก่ มูลนิธิชัยพัฒนา สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ หรือ กปร., กรมพัฒนาที่ดิน และบริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) จึงได้น้อมนำพระราชดำริมาจัดทำ ‘โครงการการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกอันเนื่องมาจากพระราชดำริ’ เพื่อส่งเสริมการปลูกและขยายผลการใช้ประโยชน์จากหญ้าแฝกไปสู่ชุมชนต่างๆ อย่างกว้างขวาง

ปี พ.ศ. 2549  4 องค์กรร่วมจัด มีมติให้จัด “โครงการประกวดการพัฒนาและรณรงค์การใช้หญ้าแฝกอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” ในการกระตุ้นให้เกิดการขยายผลการปลูกหญ้าแฝกและยกย่องผลงานการปลูกหญ้าแฝกให้เป็นแบบอย่างในการอนุรักษ์ดินและน้ำ จากโครงการดังกล่าวนำไปสู่การจัดตั้ง ‘เครือข่ายคนรักษ์แฝก’ ขึ้นในปี พ.ศ. 2551 เพื่อรวมพลังสานต่องานของในหลวง รัชกาลที่ 9 สืบเนื่องมาเป็นระยะเวลา 10 ปี

เครือข่ายคนรักษ์แฝกซึ่งได้รับโล่พระราชทานรางวัล และรางวัลต่างๆ มาอย่างมากมาย ทว่าก็ไม่เคยหยุดนิ่งในการสืบสานงานการใช้ประโยชน์จากหญ้าแฝกตามแนวพระราชดำริ  ด้วยความตั้งใจมุ่งมั่น สืบทอด และสร้างตัวอย่างที่ดีเพื่อต่อยอดงานจาก 4 องค์กรร่วมจัด โดยการน้อมนำแนวพระราชดำริไปปฏิบัติจนเกิดผลสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม เกิด ‘บุคคลต้นแบบ’ มากมาย ทั้งชาวสวน เกษตรกร นักปราชญ์ที่มีองค์ความรู้เรื่องหญ้าแฝกทำงานช่วยแก้ปัญหาดินและน้ำในพื้นที่ต่างๆ เพื่อช่วยกันส่งเสริมการทำมาหากินของประชาชนชาวไทย

นอกจากผลงานการสืบสานแนวพระราชดำริของในหลวง รัชกาลที่ 9 เป็นรายบุคคลแล้ว งานต่อยอดของเครือข่ายคนรักษ์แฝกได้ขยับขยายจากการปลูกไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากแฝกในหลายรูปแบบ เช่น การเข้าสู่มหาวิทยาลัยและศูนย์ศึกษาเรียนรู้ต่างๆ การก่อเกิดแหล่งผลิตเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์จากใบหญ้าแฝกร่วมกับเครือข่ายคนรักษ์แฝก 23 กลุ่ม ส่งไปจำหน่ายที่ร้านภัทรพัฒน์ ซึ่งสร้างรายได้กลับเข้ามาดูแลชุมชนต่อไป ในส่วนของพื้นที่การปลูกหญ้าแฝกยังสามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์เพื่อการเรียนรู้ในเรื่องของหญ้าแฝกให้กับผู้ที่สนใจอีกด้วย

ตลอด 1 ทศวรรษ ที่เครือข่ายคนรักษ์แฝกขับเคลื่อนงานภายใต้การสนับสนุนขององค์กรหลักทั้ง 4 หน่วยงาน เปรียบดังเช่นเครือข่ายของพระราชา ร่วมกันสืบสานพระราชปณิธานของพ่อหลวง รัชกาลที่ 9 ด้วยการใช้ประโยชน์จากหญ้าแฝกในการอนุรักษ์ดินและน้ำ จะยังคงตั้งมั่นในการสืบทอดภารกิจสำคัญตามแนวพระราชดำริ เพื่อสร้างอนาคตที่มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนให้แผ่นดินนี้ตลอดไป