โซล่าร์เซลล์ลอยน้ำ เทคโนโลยีเพื่อชุมชนยั่งยืน

ชุมชน คน พลังงาน ฉบับที่ 28 กรกฎาคม - กันยายน 2560
โซล่าร์เซลล์ลอยน้ำ เทคโนโลยีเพื่อชุมชนยั่งยืน


สวัสดีครับคุณผู้อ่านทุกท่าน กลับมาพบกับน้องต้นกล้าและพลังงานชุมชนอีกครั้งนะครับ ฉบับก่อนน้องต้นกล้าพาไปชมโซล่าร์เซลล์ลอยน้ำของ ต.ดงขี้เหล็ก อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี กันไปแล้ว ซึ่งชาวดงขี้เหล็กบอกเป็นเสียงเดียวกันเลยครับ ว่าเทคโนโลยีนี้ช่วยลดต้นทุนในการสูบน้ำได้มากทีเดียว

            แต่นอกจาก ต.ดงขี้เหล็กแล้ว ก็ยังมีอีกหลายพื้นที่นะครับที่มีปัญหาเรื่องการบริหารจัดการน้ำ ปตท. จึงร่วมกับมูลนิธิชัยพัฒนาและสถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร (สสนก.) ศึกษาวิจัยเพื่อประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในการนำระบบโซล่าร์เซลล์ลอยน้ำ หรือ Floating PV มาประยุกต์ใช้ในประเทศไทย โดยนอกจาก Floating PV ขนาด 2.48 กิโลวัตต์ที่ ต.ดงขี้เหล็ก แล้ว ปตท. และภาคีเครือข่ายยังดำเนินงานวิจัย พัฒนา ติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าจากเซลล์แสงอาทิตย์แบบติดตั้งลอยน้ำ เพื่อบริหารจัดการน้ำ ขนาดรวม 60 กิโลวัตต์แบบขนานสายส่ง และขนาด 600 วัตต์ ณ สระเก็บน้ำพระรามเก้า อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.ปทุมธานี โดยมีคณะบริหารการพัฒนาสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ และคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชมงคลธัญบุรี ร่วมประเมินผลทางด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และวิศวกรรมศาสตร์ ตามลำดับ อีกด้วย

แท่นแท้น! และจากการศึกษาครับ ผลเบื้องต้นพบว่าการติดตั้งโซล่าร์เซลล์แบบลอยน้ำให้ผลดีกว่าการติดตั้งบนพื้นดินหลายประการทีเดียว อาทิ ประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าสูงกว่าการติดตั้งบนพื้นดิน 5-10% เนื่องจากมีน้ำเป็นตัวช่วยลดอุณหภูมิใต้แผง เป็นที่อยู่อาศัยของปลา เพราะอุณหภูมิของน้ำใต้แผงเย็นกว่ารอบข้าง ทั้งยังช่วยลดการระเหยของน้ำบริเวณที่ติดตั้ง ช่วยให้การไหลเวียนของน้ำและอากาศบริเวณที่ติดตั้งดีขึ้น และที่สำคัญคือ ไม่เสียประโยชน์จากการใช้ที่ดิน ซึ่งเป็นการหนุนเสริมให้ชุมชนเห็นความสำคัญของการบริหารจัดการน้ำแบบแก้มลิง การมีแหล่งน้ำของตนเอง และการผันน้ำโดยใช้พลังงานจากธรรมชาติที่เหมาะสม เพื่อประโยชน์ต่อการอุปโภคและการเกษตรนั่นเองครับ

จากผลวิจัยเบื้องต้นนั้น ปตท. จึงไม่รอช้าครับ ทำการขยายผลการติดตั้ง Floating PV ขนาด 2.48 กิโลวัตต์ และ 600 วัตต์ที่ประยุกต์สร้างให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย สู่ศูนย์เรียนรู้พลังงานชุมชน 4 ภูมิภาค ได้แก่

 

ต.ท่ามะนาว อ.ชัยบาดาล จ.ลพบุรี

ใช้ผลิตไฟฟ้าเพื่อสูบน้ำจากแก้มลิง สู่แปลงเกษตรผักบุ้งและหอมแบ่งขนาด 10 ไร่ของหมู่ที่ 6 บ้านท่าฉาง เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการสูบน้ำ สร้างรายได้ให้แก่ชุมชนได้เป็นอย่างดี

 

ต.ลำสินธุ์ อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง

ใช้ผลิตไฟฟ้าเพื่อสูบน้ำจากสระเก็บน้ำถ้ำพระพุทธวิหาร ส่งจ่ายให้ 196 ครัวเรือนของหมู่ที่ 3 บ้านลำสินธุ์ ใช้ทดแทนน้ำประปาหมู่บ้านที่ไม่ได้คุณภาพ ให้ชุมชนมีน้ำพอเพียงสำหรับการอุปโภค

 

ต.คำแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น

ใช้ผลิตไฟฟ้าเพื่อผันน้ำจากสระเก็บน้ำฝายน้อยไปสู่สระคึกฤทธิ์ ก่อนส่งจ่ายให้เกษตรกรใช้ในแปลงเกษตรพื้นที่ 22 ไร่ของหมู่ที่ 11 บ้านท่าเกษม เป็นการสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน พร้อมทั้งติดตั้ง Floating PV ขนาด 600 วัตต์ให้แก่วัดป่าคำแคนเหนือ เพื่อใช้สูบน้ำสำหรับการอุปโภคและการเกษตรในพื้นที่วัดอีกด้วย

 

ต.แม่ทา อ.แม่ออน จ.เชียงใหม่

            ใช้ผลิตไฟฟ้าเพื่อสูบน้ำจากสระเก็บน้ำห้วยน้ำขุ่น ส่งจ่ายให้เกษตรกรหมู่ที่ 4 บ้านห้วยทราย มีน้ำใช้พอเพียงสำหรับการเกษตรและปศุสัตว์บนพื้นที่กว่า 80 ไร่ จากที่แต่เดิมเกษตรกรขาดแคลนน้ำ จนต้องแบ่งกันใช้ในแต่ละวัน ทำให้ขาดโอกาสในการสร้างรายได้

 

ผลจากการประเมินพบว่า Floating PV ขนาด 2.48 กิโลวัตต์ 1 ชุดมีศักยภาพผลิตไฟฟ้าได้ประมาณ 3,965 หน่วย/ปี สูบน้ำได้ 0.6-30 ลูกบาศก์เมตร/ชั่วโมง (ตามความเข้มแสง) และหากประเมินรวม Floating PV ทั้ง 4 ศูนย์เรียนรู้พลังงานชุมชน ระบบตัวต้นแบบที่ ต.ดงขี้เหล็ก และสระเก็บน้ำพระรามเก้าแล้ว ระบบทั้งหมดจะสามารถผลิตไฟฟ้าได้รวม 111,965 หน่วย/ปี และลดการปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 66.21 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า/ปี เลยทีเดียวนะครับ

Floating PV ถือเป็นนวัตกรรมที่ ปตท. คิดค้นและออกแบบให้เหมาะสมกับบริบทการใช้งานจริงของชุมชนไทย มุ่งใช้วัสดุอุปกรณ์ภายในประเทศ เพื่อเป็นแนวทางให้ชุมชนลงมือสร้างได้ด้วยตัวเอง ในราคาที่คุ้มค่าต่อการลงทุน โดยมุ่งเน้นแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำในภาคการเกษตรหรือการอุปโภคของชุมชน อันนำไปสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน ที่ชุมชนสามารถสร้างความมั่นคงด้านน้ำ อาหาร และพลังงานด้วยตัวของชุมชนเอง และสนับสนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมสืบต่อไป

            แหม...ข้อดีเยอะขนาดนี้ ใครที่สนใจอย่ามัวรอช้าเลยครับ เอาโซล่าร์เซลล์ไปลอยน้ำกันดีกว่า

 

เรียนรู้การติดตั้งโซล่าร์เซลล์ลอยน้ำได้ที่ :

ส่วนพลังงานชุมชน ฝ่ายกิจการเพื่อสังคม บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) โทร.0 2537 3586

Facebook : เครือข่ายพลังงานชุมชน ๔ ภูมิภาครวมใจ

Youtube Channel : พลังงานฮาเฮ